నోబెల్ ప్రైజ్ పుట్టుక :
- 1896 : డైనమేట్ కనిపెట్టిన అల్ఫ్రెడ్ నోబెల్ మృతి, అతను ఫిజిక్స్ కెమిస్ట్రీ మెడిసిన్ లిటరేచర్ శాంతి రంగాలలో కృషి చేసిన వారికి అవార్డులు ఇచేందుకు ఒక ఫండ్ ఏర్పాటు చేసాడు
- 1901 : అవార్డులు ప్రధానం ప్రారంబమైంది, ఒక్కో కేటగరీ లో గరిస్థంగా ముగ్గురుకి ఇస్తారు
- అవార్డు కి నామినేట్ అయ్యేసరికి సదురు వ్యక్తి జీవిస్తూ ఉండాలి .
- అక్టోబర్ లో అవార్డు విజేతలును ప్రకటించి, డిసెంబర్ 10 నాడు అవార్డులును ప్రధానం చేస్తారు
అవార్డులుకు మనీ ఎవరు ఇస్తారు :
- ఎకానమీ : బ్యాంకు అఫ్ స్వీడన్ (Riksbank)
- మిగతా కేటగిరి అవార్డులు : నోబెల్ ఏర్పాటు చేసిన ఫండ్ నుండి ఇస్తారు .
అవార్డులు ఎవరు ఇస్తారు :
- ఓస్లో - నార్వే : నోబెల్ శాంతి బహుమతి
- స్టాక్ హోం -స్వీడన్ : మిగతా కేటగిరి అవార్డులు
నోబెల్ ప్రైజ్ మీద ఏమి రాసిఉంటుంది
- Economics : ఏమి రాసి ఉండదు
- శాంతి : For the peace and brotherhood of men.
- మిగతా కేటగిరి అవార్డులు : And they who bettered life on earth by new found mastery
భౌతిక శాస్త్ర కేటగిరి - 2014
- ఈసము ఆకసకి (జపాన్ )
- హిరోషి అమనో (జపాన్ )
- శుజి నకమురా (అమెరికా )
వైద్య రంగం -2014:
నోబెల్ బహుమతి ని అక్టోబర్ నెలలో మొదటగా ఈ రంగంలోనే ప్రకటిస్తారు
- జాన్ ఓ కీఫే (యు కె )
- మే - బిర్ట్ట్ మోసర్ (నార్వే )
- ఎడ్వర్డ్ మోసర్ (నార్వే )
ఖాళీ ప్రదేశంలో ఉన్నప్పుడు మన స్థితిని తెలుసుకోవడానికి దోహదపడే పొజిషనింగ్ వ్యవస్థను కనుక్కున్నందుకు వీరికి ఈ పురస్కారం దక్కింది,ఈ పరిశోధన అల్జీమర్స్, మెదడుకు సంబంధించిన ఇతర వ్యాధులకు చికిత్సలు చేయడానికి దోహదపడుతుంది.
రసాయన శాస్త్రం -2014:
- ఎరిక్ బెత్జిగ్ (US)
- విలియం మోఎర్నేర్ (US)
- స్టీఫన్ హెల్ (జర్మనీ)
ఈ ముగ్గురూ 'సూపర్ - రిసాల్వ్డ్ ఫ్లోరసెన్స్ మైక్రోస్కోపీ' అభివృద్ధికి దోహదపడ్డారు, దీనిద్వారా సూక్ష్మ వస్తువులను పెద్దగా చూపే మైక్రోస్కోప్లకు మరింత సునిశిత దృష్టిని సాధ్యపడింది
ఈ మద్య వార్తలలోకి వచ్చిన ఇలాంటి ఒక భారతీయ అంశం :
కాన్ఫోకల్ మైక్రోస్కోప్ :
- భారతీయ శాస్త్రవేత్తలు దీనిని డిజైన్ చేసారు
- దీనికి కౌన్సిల్ ఫర్ సైన్టిఫక్ అండ్ ఇండస్ట్రియల్ రీసెర్చ్ (CSIR) ఆర్థిక తోడ్పాటు అందించింది
- ఇన్ఫ్రారెడ్ బీమ్ ఉపయోగించి 3D చిత్రలును తయారుచేస్తుంది, ఇలాంటి మైక్రోస్కోప్ బయట దేశాలు నుండి దిగుమతి చేస్తే 4 కోట్లు వరుకు ఉంటుంది , కాని మన కాన్ఫోకల్ మైక్రోస్కోప్ 1.5 కోట్లు మాత్రమే.
ఆర్థిక శాస్త్రం -2014 :
- జీన్ తిరోలె (ఫ్రాన్స్)
- ప్రభుత్వం ప్రైవేటు కంపెనీలను నియంత్రించక పోతే =>ప్రైవేటు ఎకస్వామ్యం (మోనోపోలీ )వస్తుంది => కొత్త వారు మార్కెట్ లోకి ప్రవేశించలేరు => అప్పుడు పోటితత్వం పడిపోతుంది => ఇది ప్రైవేటు కంపెనీలు ధరులు పెంచడానికి దోహదపడుతుంది => దీని వల్లన మొత్తం మార్కెట్ వ్యస్తే కూలిపోతుంది .
- టెలికాం,బ్యాంకింగ్,తయారి రంగము మొదలైన పారిస్రమలును జాతియం చేయకుండా ఎలా నియంత్రించాలో జీన్ వివరించాడు, దీని ద్వార ప్రైవేటు ఎకస్వామ్యలును అరికట్టవచ్చు
శాంతి రంగం -2014 :
- కైలాశ్ సత్యార్థి(భారత దేశం)
- మలాలా యూసఫ్ జాయ్(పాకిస్తాన్ )
వెట్టిచాకిరి నుంచి బాలలను విముక్తి చేయడానికి పాటుపడుతున్న భారతదేశానికి చెందిన కైలాశ్ సత్యార్థి, బాలికల విద్య కోసం పోరాడుతున్న పాకిస్థాన్ బాలిక మలాలా యూసఫ్ జాయ్కు ఈ ఏడాది నోబెల్ శాంతి బహుమతిని సంయుక్తంగా ప్రకటించారు.
కైలాష్ సత్యార్తి :
- మధ్యప్రదేశ్ కి చెందిన ఎలక్ట్రికల్ ఇంజనీర్
- బచపాన్ బచావు ఆందోళన్ అనే సంస్తను చిన్నారులు కోసం నడుప్తున్నారు
- 80,000 వరకు చిన్నరులును వివిధ కర్మాగారాలు, ఇటుక బట్టి పనులునుండి కాపాడారు, కొన్నిసార్లు స్థానిక గుండాలు చేత దాడికి కూడా గురికాబడ్డారు.
- UNESCO ప్రారంబించిన ఎడ్యుకేషన్ ఫర్ అల్ అనే గ్రూప్ లో సభ్యుడు గా ఉన్నారు
- రాబర్ట్ F కెన్నెది ఇంటర్నేషనల్ హ్యూమన్ రైట్స్ అవర్డ్ (US ) మరియు అలంటి అవార్డులు ను స్పెయిన్ ఇటలీ , యూరోప్ నుండి తీసుకున్నారు.
- నోబెల్ బహుమతికి యురోపియన్ గవర్నమెంట్ నోమినతే చేసింది.
- భారతదేశం పద్మ అవార్డు కూడా ఇవ్వలేదు (డర్టీ పిక్చర్ మూవీ హీరొయిన్ కి మాత్రం ఇస్తారు)
భారతదేశం నుండి ముగ్గురుకు శాంతి రంగం లో నోబెల్ ప్రైజ్ వచ్చింది
- 1979 : మదర్ థెరెసా
- 2007:R K పచౌరి (IPCC తరుపున)
- 2014 : సత్యర్తి
ఇప్పటివరకు ఇద్దరు పాకిస్తనియులుకు మాత్రమే నోబెల్ ప్రైజ్ వచ్చింది :
- 1979: అబ్దుస్ సలాం (సబ్ అటామిక్ పార్టికల్ మిధ పరిశోదనకి)
- 2014 : మలాల
నోబెల్ ప్రైజ్ పొందిన చిన్న వయస్కురాలు (ఇంతక ముందు ఈ రికార్డు లారెన్స్ బ్రగ్గ్స్ -1915-భౌతిక శాస్త్రం మీద ఉంది )
మలాల :
- పాకిస్తాన్ లోని స్వాత్ లోయ ప్రాంతం కి చెందినా వ్యక్తి .
- ఆ ప్రాంతం లోని బాలికల విద్య కోసం పోరాడుతుంది, తాలిబన్లు చేతిలో దాడికి కూడా గురిఐంది.
- I'm Malala, Malala:the girl who stood up for education and changed the world అనే పుస్తకాలు రాసింది
సాహిత్యం -2014:
- పాట్రిక్ మోడిఅనో (ఫ్రాన్స్)
- నాజిల దురాగతాల గురించి, రెండో ప్రపంచ యుద్ధం గురించి ప్రధానంగా రాసే నవల రచయత
- మిస్సింగ్ పర్సన్ : ఇతని ప్రముఖ రచన
- 2013 నోబెల్ బహుమతి ఆలిస్ మున్రో (కెనడా) కి లబించింది
